اتحادیه اروپا سپاه پاسداران ایران را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد

اتحادیه اروپا روز پنج‌شنبه در واکنش به سرکوب خشونت‌بار اعتراض‌های سراسری در ایران، با قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های هراس‌افکن موافقت کرد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد که وزیران خارجه ۲۷ کشور عضو این اتحادیه به‌صورت اجماعی از این تصمیم حمایت کرده‌اند. به گفته او، این اقدام به معنای قرار گرفتن سپاه پاسداران «در همان سطح» گروه‌هایی چون القاعده، حماس و داعش است.
کالاس تأکید کرد: «کسانی که با ترور عمل می‌کنند، باید به‌عنوان تروریست شناخته شوند.» او همچنین افزود که هر حکومتی که هزاران تن از شهروندان خود را به قتل برساند، عملاً در مسیر فروپاشی گام برمی‌دارد.
اعتراض‌های گسترده در ایران ابتدا در واکنش به بحران اقتصادی آغاز شد، اما به‌تدریج به چالشی فراگیر علیه حاکمیت دینی تبدیل گردید. نهادهای حقوق بشری گزارش داده‌اند که در جریان سرکوب این اعتراض‌ها، دست‌کم ۶۴۰۰ تن جان باخته‌اند؛ آماری که این دوره را به یکی از مرگبارترین ناآرامی‌ها در دهه‌های اخیر ایران بدل کرده است.
گرچه این تصمیم اتحادیه اروپا بیشتر جنبه نمادین دارد، اما به باور ناظران، فشار سیاسی بر جمهوری اسلامی ایران را افزایش خواهد داد. پیش از این، ایالات متحده امریکا و کانادا نیز سپاه پاسداران را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داده بودند.
در واکنش، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، این اقدام را «نمایش تبلیغاتی» خواند و در پیامی در شبکه اجتماعی اکس هشدار داد که اروپا در صورت افزایش بهای انرژی، «هزینه این تصمیم را خواهد پرداخت».
برخی تحلیل‌گران معتقدند قرار دادن یک نهاد نظامی رسمی یک کشور در فهرست تروریستی، گامی نزدیک به قطع کامل روابط دیپلماتیک است. کریستینا کاوش، معاون مرکز مطالعات آلمانی مارشال، این تصمیم را نشانه‌ای از شکست مسیر گفت‌وگو میان اروپا و تهران دانسته است.
بر اساس مقررات اتحادیه اروپا، پیش از اجرایی‌شدن رسمی این تصمیم، سپاه پاسداران حق دارد دیدگاه خود را اعلام کند. هم‌زمان، اتحادیه اروپا تحریم‌های تازه‌ای را علیه ۱۵ مقام ایرانی و شش نهاد، از جمله نهادهای ناظر بر محتوای آنلاین، وضع کرده است. این تحریم‌ها شامل مسدودسازی دارایی‌ها و ممنوعیت سفر می‌شود.
سپاه پاسداران که پس از انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ شکل گرفت، به‌مرور به یکی از بازیگران اصلی اقتصاد ایران تبدیل شده و منافع اقتصادی گسترده‌ای در داخل و خارج از کشور دارد؛ موضوعی که می‌تواند دارایی‌های مرتبط با آن را در اروپا در معرض توقیف قرار دهد.
این تحولات در حالی رخ می‌دهد که تنش‌ها در خلیج فارس نیز رو به افزایش است. ایران به‌تازگی به کشتیرانی منطقه هشدار داده که قصد دارد رزمایش نظامی با گلوله‌های واقعی را در تنگه راهبردی هرمز برگزار کند؛ مسیری که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند.
هم‌زمان، فشارهای ایالات متحده نیز تشدید شده است. دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، نسبت به احتمال اقدام نظامی هشدار داده و دستور اعزام ناو هواپیمابر «یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن» به منطقه را صادر کرده است. ایران در حال حاضر با تحریم‌های گسترده کشورهای غربی، از جمله امریکا و بریتانیا، به‌دلیل نگرانی‌ها درباره وضعیت حقوق بشر و سیاست‌های نظامی منطقه‌ای خود روبه‌رو است.