رحمتالله نبیل: افغانستان برای عبور از بنبست به قرارداد اجتماعی نوین نیاز دارد
رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان، در واکنش به اظهارات اخیر انوارالحق احدی در گفتوگو با تلویزیون آمو گفته است که دوره انحصار در افغانستان به پایان رسیده و این کشور برای عبور از وضعیت کنونی به یک «قرارداد اجتماعی نوین و شهروندمحور» نیاز دارد.
آقای نبیل در نوشتهای با اشاره به سخنان آقای احدی، ادعای نمایندگی از «۹۰ درصد مردم افغانستان» را بیشتر یک شعار سیاسی حزبی دانسته و گفته است که چنین ادعاهایی فاقد معیارهای قابل سنجش و واقعیت عینی است.
او تأکید کرده که تجربه تاریخ معاصر افغانستان نشان میدهد هر پروژه سیاسی که بر پایه انحصار هویت، ایدیولوژی، زبان یا روایت خاص و بدون اجماع ملی شکل گرفته، در نهایت به تمرکز قدرت، خشونت، خونریزی و فروپاشی اعتماد اجتماعی انجامیده است.
رئیس پیشین امنیت ملی افزوده است: «فرقی نمیکند این منطق از سوی طالبان مطرح شود یا از جریانها، گروههای سیاسی و نخبگان دیگر؛ سیاست مبتنی بر برتریجویی و تفوق بر اساس فکر، قوم یا هویت، همواره به بیثباتی و تعمیق شکافهای اجتماعی منجر شده است.»
به باور آقای نبیل، تنها راه قابل دفاع برای آینده افغانستان حرکت به سوی یک قرارداد اجتماعی نوین و شهروندمحور است؛ نظمی که در آن حقوق و فرصتها برای همه شهروندان بهگونه برابر تضمین شود و تنوع اجتماعی و فکری به رسمیت شناخته شود.
او تصریح کرده که ملتسازی از مسیر حذف تفاوتها ممکن نیست، بلکه از راه مدیریت تفاوتها و تضمین برابری حقوق شهروندان تحقق مییابد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که انوارالحق احدی در گفتوگوی اخیر خود با تلویزیون آمو درباره برتری یک قوم مشخص در افغانستان سخن گفته بود.
آقای نبیل در واکنش به این دیدگاهها تأکید کرده است که زمان آن رسیده صدای اکثریت شهروندمحور بلند شود و سیاست افغانستان از اسارت روایتهای برتریجویانه و حذفگرایانه رهایی یابد.
او در پایان افزوده است: «آینده افغانستان با شعار و تقسیم قومی ساخته نمیشود؛ بلکه با نهادسازی، قانونمندی و شهروندی برابر شکل میگیرد.»
