گزارش تازه «سیگار»: بیش از ۳۱ میلیارد دالر هزینه امریکا برای تجهیز و ساخت زیرساختهای نیروهای امنیتی افغانستان
بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان (سیگار) در گزارش جدید خود اعلام کرده است که امریکا از سال ۲۰۰۲ تا جون ۲۰۲۵ میلادی، در مجموع ۳۱.۲ میلیارد دالر برای زیرساختها، تجهیزات و حملونقل نیروهای دفاعی و امنیتی پیشین افغانستان هزینه کرده است.
بر اساس این گزارش، ۱۹.۷ میلیارد دالر از این مبلغ صرف تهیه و انتقال تجهیزات برای نیروهای امنیتی پیشین افغانستان شده است. این اقلام شامل خرید ۹۶ هزار وسیله نقلیه زمینی، بیش از ۵۱ هزار موتر تاکتیکی سبک، ۲۳ هزار وسیله نقلیه چند منظوره با قابلیت تحرک بالا، نزدیک به ۹۰۰ موتر زرهی جنگی، بیش از ۴۲۷ هزار قبضه سلاح، ۱۷ هزار دستگاه دید در شب و دستکم ۱۶۲ هواپیما بوده است.
سیگار میگوید تا تاریخ ۳۱ جولای ۲۰۲۱ — تنها دو هفته پیش از سقوط افغانستان به دست طالبان — نیروی هوایی افغانستان ۱۶۲ فروند هواپیمای امریکایی در اختیار داشته که از این میان ۱۳۱ فروند قابل استفاده بودهاند.
طبق یافتههای گزارش، ۱۱.۵ میلیارد دالر دیگر از مجموع این هزینهها برای ایجاد زیرساختهای نیروهای امنیتی پیشین افغانستان، از جمله ساخت ستادها، مراکز آموزشی و پایگاهها در سراسر کشور مصرف شده است. با این حال، سقوط دولت جمهوری اسلامی افغانستان موجب شد سیگار نتواند پس از تسلط طالبان، تجهیزات تحویلداده شده یا تأسیسات ایجادشده را مورد بازرسی قرار دهد.
در گزارش آمده که وزارت دفاع امریکا اعلام کرده است حدود ۷.۱ میلیارد دالر تجهیزات و مواد تحویل داده شده به نیروهای امنیتی افغانستان در این کشور باقی مانده است. همچنین فرض بر این است که تمامی تأسیسات تخریبنشده به کنترل طالبان درآمده و اکنون هسته اصلی ساختار امنیتی این گروه را تشکیل میدهند.
سیگار در بخش دیگری از گزارش خود گفته است که امریکا در فاصله سالهای مالی ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۵، مجموعاً ۷.۴ میلیارد دالر برای توسعه پروژههای عمرانی از جمله خطوط برق، جادهها، پلها، مراکز عامالمنفعه، مکتبها و شفاخانهها اختصاص داده است.
این نهاد افزوده که از اکتوبر تا دسمبر ۲۰۲۴، ۹۰ پروژه عمرانی به ارزش حداقل ۱.۴ میلیارد دالر مورد ارزیابی قرار گرفت و مشخص شد ۷۸ مورد مطابق هدف اولیه در خدمت شهروندان افغان قرار دارند، هفت پروژه عملیاتی اما غیرمطابق برنامه اولیه استفاده میشوند و پنج پروژه نیز از کار افتادهاند. همچنین ۶۱ پروژه تحت مدیریت طالبان نشانههایی از نگهداری و مراقبت پس از تصرف را نشان دادهاند.
در نهایت، سیگار یادآور شده که ایالات متحده علاوه بر هزینههای زیرساختی و تجهیز نیروهای امنیتی، از سال مالی ۲۰۰۲ تا ۱۵ اگست ۲۰۲۱، حدود ۱۷.۳ میلیارد دالر کمک بودجهای مستقیم یا از طریق صندوقهای چندجانبه به دولت پیشین افغانستان پرداخت کرده است. بنا بر این گزارش، احتمال میرود هنگام سقوط دولت، دستکم ۵۷.۶ میلیون دالر در حسابهای تحت کنترول دولت باقی مانده بوده باشد؛ مبلغی که سیگار میگوید امکان بازیابی آن برای امریکا فراهم نشد و احتمالاً طالبان پس از تصرف وزارت مالیه و بانک مرکزی به آن دسترسی یافتهاند.
