سازمان ملل: بیش از ۵.۴ میلیون مهاجر افغان بازگشتهاند؛ کمبود بودجه روند کمکرسانی را با بحران روبهرو کرده است
کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان اعلام کرده است که از ماه میزان ۱۴۰۲ تاکنون بیش از ۵.۴ میلیون مهاجر افغان از کشورهای همسایه به افغانستان بازگشتهاند؛ روندی که به گفته این نهاد، فشار سنگینی بر ظرفیتهای امدادرسانی وارد کرده است.
این سازمان اعلام کرده است که برای حمایت از بازگشتکنندگان و بیجاشدگان داخلی به ۲۱۶ میلیون دالر بودجه نیاز دارد، اما تاکنون تنها حدود ۸ درصد از این مبلغ تأمین شده است.
بر اساس آمار منتشرشده، از آغاز سال جاری میلادی بیش از ۱۵۰ هزار مهاجر افغان از کشورهای همسایه به افغانستان بازگشتهاند. کمیساریا هشدار داده است که افزایش ورود روزانه مهاجران، عملیات امدادرسانی را فراتر از توان موجود قرار داده است.
عرفات جمال، نماینده کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در افغانستان، در نشست خبری روز جمعه در ژنو گفت که سرعت و ابعاد این بازگشتها، بحران انسانی در افغانستان را عمیقتر کرده است. او تأکید کرد که ورود میلیونها نفر — معادل حدود ۱۲ درصد جمعیت کشور — «فشار سیستم را تا آستانه ناتوانی» رسانده است.
این وضعیت در حالی رخ میدهد که افغانستان همزمان با بحران رو به گسترش گرسنگی، کاهش کمکهای بینالمللی و مشکلات اقتصادی گسترده مواجه است؛ شرایطی که با اخراج گسترده مهاجران از ایران و پاکستان تشدید شده است.
گزارش تازه بانک جهانی نیز نشان میدهد که افزایش سریع جمعیت ناشی از بازگشت مهاجران در سال ۲۰۲۵ باعث کاهش ۴ درصدی تولید ناخالص داخلی سرانه افغانستان شده است.
بر اساس نتایج یک نظرسنجی تازه، بیش از نیمی از خانوادههای بازگشته فاقد اسناد هویتی هستند و بیش از ۹۰ درصد آنها با کمتر از پنج دالر در روز زندگی میکنند. همچنین، ۵ درصد از بازگشتکنندگان اعلام کردهاند که قصد دارند دوباره افغانستان را ترک کنند و بیش از ۱۰ درصد نیز گفتهاند یکی از بستگان یا اعضای جامعهشان پس از بازگشت، دوباره مهاجرت کرده است.
سازمان ملل هشدار داده است که با توجه به وضعیت انسانی شکننده و رشد سریع جمعیت، افغانستان در سال ۲۰۲۶ به حمایت فوری و افزایش سرمایهگذاری در برنامههای ادغام مجدد نیاز خواهد داشت.
