رویترز: تهدیدهای ترمپ و بحران اقتصادی، سرکوب اعتراضها در ایران را پیچیدهتر کرده است
خبرگزاری رویترز به نقل از مقامها و منابع آگاه گزارش داده است که تلاشهای دولت ایران برای مهار موج تازهای از اعتراضهای ضد دولتی، تحت تأثیر تهدیدهای دونالد ترمپ، رئیسجمهور ایالات متحده، برای مداخله به نفع معترضان، با پیچیدگیهای جدی روبهرو شده است. این نگرانیها پس از اقدام امریکا در بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، شدت یافته است.
بر بنیاد این گزارش، یک روز پیش از آنکه نیروهای ویژه ایالات متحده در سوم جنوری مادورو و همسرش را بازداشت و به نیویورک منتقل کنند، دونالد ترمپ در پیامی در شبکههای اجتماعی هشدار داد که در صورت کشتار معترضانی که از ۲۸ دسمبر به خیابانها آمدهاند، امریکا «به نجات آنها خواهد آمد». تاکنون دستکم ۱۷ تن در جریان این اعتراضها جان باختهاند.
رویترز مینویسد که گزینههای تهران به دلیل این تهدیدها و نیز بحران اقتصادی عمیقی که پس از حمله اسرائیل به ایران در ماه جون و همراهی ایالات متحده در جنگی ۱۲روزه تشدید شد، بهشدت محدود شده است؛ جنگی که در آن چندین سایت هستهای ایران هدف قرار گرفت.
به گفته مقامها، در داخل حاکمیت ایران نگرانیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه این کشور ممکن است «قربانی بعدی» سیاستهای تهاجمی دولت ترمپ باشد. یکی از مقامهای ایرانی که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفته است: «این فشارهای دوگانه، فضای مانور تهران را تنگ کرده و رهبران را میان خشم عمومی در خیابانها و تهدیدها و مطالبات فزاینده واشنگتن قرار داده است؛ در حالی که گزینههای عملی اندک و خطرات در هر مسیر بالا است.»
این ارزیابی از سوی دو مقام دیگر و یک مقام پیشین ایرانی که همچنان با تصمیمگیرندگان ارشد در تماس است، نیز تأیید شده است. آنان به دلیل حساسیت شرایط، خواستار ناشناسماندن شدهاند. مقام دیگری نیز گفته است که پس از اقدام امریکا در ونزوئلا، برخی از مسئولان ایرانی نگراناند که ایران به هدف بعدی سیاست خارجی تهاجمی ترمپ بدل شود.
بر اساس گزارش رویترز، اقتصاد ایران سالهاست زیر فشار تحریمهای امریکا قرار دارد؛ اما پس از حملههای اسرائیل و ایالات متحده در سال گذشته که عمدتاً تأسیسات هستهای را هدف گرفت، ارزش پول ملی ایران با سقوط بیسابقهای روبهرو شده است. غرب مدعی است که تهران در پی دستیابی به سلاح هستهای بوده، ادعایی که ایران آن را رد میکند.
اعتراضهایی که ابتدا در تهران آغاز شد و سپس به برخی شهرهای غربی و جنوبی گسترش یافت، از نظر گستره با ناآرامیهای سراسری سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ در پی مرگ مهسا امینی قابل مقایسه نیست. با این حال، این اعتراضها بهسرعت از مطالبات اقتصادی فراتر رفته و به بیان نارضایتیهای سیاسی گسترده انجامیده است.
در جریان این اعتراضها، شماری از معترضان شعارهایی چون «مرگ بر جمهوری اسلامی» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادهاند؛ شعارهایی که به آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، اشاره دارد؛ شخصیتی که تصمیم نهایی در تمامی امور کلان این کشور را در اختیار دارد.
